City Magazine

Izložba „Paja Jovanović i Gustav Klimt" u Galeriji Matice srpske
2023-10-13 19:00 - 2024-01-14 19:00 (Europe/Belgrade) | Galerija Matice srpske, Trg galerija 1, Novi Sad, 21000, Srbija
Izložba Paja Jovanović i Gustav Klimt. Jedna epoha, dva umetnika, tri muzeja biće otvorena u petak, 13. oktobra u 19h, u Galeriji Matice srpske.
Kako danas vidimo epohu koja je obeležila kraj 19. i početak 20. veka?
Koje su sličnosti naizgled dva različita umetnika – jednog iz Beča, drugog iz Vršca i kako su oni spojili tri muzeja u jednom izložbenom prostoru?
Odgovore na ova pitanja pružiće nova izložba u Galeriji Matice srpske koja od početka godine privlači veliko interesovanje javnosti.
Na izložbi Paja Jovanović i Gustav Klimt. Jedna epoha, dva umetnika, tri muzeja predstavljena su tri ženska portreta iz tri muzeja: Galerije Matice srpske, Umetničko-istorijskog muzeja u Beču i Galerije Belvedere.
Ova tri pažljivo odabrana dela, od kojih su dva prvi put biti izložena u Srbiji, ukazuju na sličnosti i razlike među velikim umetnicima, govore o društvenom kontekstu u kojem su nastajali i istovremeno povezuju muzeje iz čijih su kolekcija.
U prostoru Galerije Matice srpske se prvi put spajaju stvaralaštvo Paje Jovanovića i Gustava Klimta, pokreću se dijalozi o njihovom umetničkom razvojnom putu, ali i o vezama srpske i austrijske kulture u godini koja prethodi obeležavanju 150 godina diplomatskih odnosa između Srbije i Austrije.
Izložbu Paja Jovanović i Gustav Klimt. Jedna epoha, dva umetnika, tri muzeja prati istoimeni trojezični katalog u čijem sadržaju su uvodni tekstovi Maje Gojković i dr Tijane Palkovljević Bugarski, raspravni tekst dr Snežane Mišić, muzejske savetnice i „povremeno istinite priče“ u tekstu U salonu šešira Oskara Hutera msr Nikole Ivanovića, kustosa.

Retrospektivna izložba “Javne tajne” Zorana Naskovskog u Muzeju savremene umetnosti
2023-10-19 19:00 - 2024-02-26 19:00
Retrospektivna izložba JAVNE TAJNE umetnika Zorana Naskovskog, jednog od najistaknutijih umetnika iz Srbije, biće otvorena u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, u četvrtak 19. oktobra u 18 časova. Kustoskinje izložbe su Gordana Nikolić i Una Popović.
Izložba JAVNE TAJNE, u organizaciji Muzeja savremene umetnosti u Beogradu i Muzeja savremene umetnosti Vojvodine u Novom Sadu, predstavlja višedecenijski umetnički opus Zorana Naskovskog. Naskovski je jedan od najznačajnijih predstavnika nezavisne umetničke scene devedesetih godina prošlog veka, aktivan više od tri decenije u kontinuitetu u polju savremene umetnosti.
Nakon niza uticajnih radova kao što su Smrt u Dalasu, L’Origine du monde, War Frames i drugih, koji su privukli internacionalnu pažnju, kao i stručnih analiza njegovog rada, ova izložba je prvi retrospektivni prikaz umetničkih radova i angažmana Naskovskog u kontekstu aktuelnih društvenih tema, institucionalne kritike i aktivizma, specifičnih umetničkih istraživanja i metodologija, kao i inovacija u oblastima videa, instalacije, performansa i medijskih umetničkih praksi.
Radovima zasnovanim na medijskoj transformativnosti, Naskovski preispituje kontroverzne društvene procese koji impliciraju političko i ekonomsko nasilje, medijsku manipulaciju slika i informacija, kao i poništavanje kritičkog potencijala i etičkih funkcija javnih institucija. Polazeći od značaja radikalne apstrakcije u kulturi otpora (Beli oblak), od početka devedesetih godina umetničku praksu Zorana Naskovskog obeležava angažovan odnos prema aktuelnim društvenim pitanjima, kao i prema samom mediju i jeziku umetnosti. Tada nastaju kompleksne ambijentalne i audio-video instalacije Glas ruke, No Knocking, kao i prvi delegirani perfomans na umetničkoj sceni Srbije, Apolo 9, u kom je učestvovala narodna pevačica Mašinka Lukić.
Internet projekat War Frames, koji televizijski program za vreme NATO bombardovanja koristi kao redimejd i izmešta ga u polje Interneta, predstavljen je na centralnoj izložbi 52. Bijenala u Veneciji. Seminalni rad, video instalacija Smrt u Dalasu, izlagan na brojnim međunarodnim izložbama, primer je radikalne montaže koju karakterišu kompleksni i diskodirani odnosi jezičkih i audiovizuelnih elemenata, kao i snažna jukstapozicija slike i zvuka. Višegodišnji projekat Mandala i krst predstavlja otvorenu platformu za preispitivanje politika slika u prostoru između vidljivog i nevidljivog putem analize novouspostavljenih odnosa i relacija u svetu kroz prizmu stvaranja novih linija razgraničenja između evropskog i neevropskog poretka i konteksta. Instalacija Crisis / Ornet Kolmen u Beogradu, nagrađena Politikinom nagradom, tretira pitanje rasizma i nove krize konzervativizma i zasnovana je na istraživačkom radu s dokumentima, artefaktima, projekcijama, video zapisima i sirovom materijalu.
Medijsku ontologiju njegove umetničke prakse istorijski povezujemo s eksperimentalnošću avangarde i konceptualne umetnosti u medijskom rasponu od slikarstva, videa, filma, instalacije, performansa, fotografije, zvuka do digitalnih umetničkih praksi i veštačke inteligencije (projekat Pitanje).
Mandala i krst, Instalacija, 2015-2023, fotografija Vladimir Popovic
Zoran Naskovski (1960) magistarske studije završio je na Fakultetu likovnih umetnosti Univerziteta umetnosti u Beogradu. Njegovi radovi predstavljeni su u okviru ključnih izložbi i umetničkih događanja devedesetih godina, među kojima su: izložba Ubistvo Centra za savremenu umetnost Beograd 1997. godine, izložba Focus Belgrad 1998. (ifa Galerija, Berlin), izložba After the Wall. Art and Culture in Post-Communist Europe u Muzeju moderne umetnosti u Stokholmu 1999/2000. godine, zatim u Ludvig Muzeju savremene umetnosti, Budimpešta, 2000. godine i u Muzeju savremene umetnosti – Hamburger Bahnhof u Berlinu 2000/2001. godine, kao i na internacionalnim izložbama nekih od najznačajnijih muzeja i institucija: Muzej Vitni u Njujorku, Muzej Endija Vorhola u Pitsburgu, Umetnički muzej Berkli i Pacifički filmski arhiv u Berkliju, Veksner centar za umetnost u Ohaju, Tejt muzej u Londonu, Centar Žorž Pompidu u Parizu, Hamburger Bahnhof u Berlinu, Fridericianum muzej u Kaselu, Kunsthale Vien u Beču, MACRO muzej u Rimu, Ludvig muzej u Budimpešti itd. Naskovski je učestvovao na centralnoj izložbi 52. Bijenala u Veneciji Think with the Senses – Feel with the Mind. Art in the present Tense. 2007. godine u selekciji kustosa Roberta Stora. Dobitnik je više značajnih nagrada, među kojima su nagrade: Memorijala Nadežda Petrović u Čačku (1996), godišnje izložbe Centra za savremenu umetnost Beograd (1997), 44. Oktobarskog salona (2003), 47. Oktobarskog salona (2006), kao i Politikine nagrade za najbolju izložbu u 2020. godini.
Izložba u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu biće otvorena do 26. februara 2024. godine, a od 26. januara do 17. marta 2024. biće postavljena i u Muzeju savremene umetnosti Vojvodine u Novom Sadu.
Pokrovitelji izložbe su Ministarstvo kulture Republike Srbije i Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose s verskim zajednicama Vojvodine.
Sponzori izložbe su Epson, Polydor, Space Modern, LajtNet, Division Visual Solutions i Wiener Städtische.

Izložba „Vežbe prolaznosti“ // MSUB
2023-11-03 19:00 - 2024-02-05 19:00 | Muzej savremene umetnosti Beograd, Ušče 10, blok 15, Beograd, Srbija
Izložba „Vežbe prolaznosti“ Olivere Parlić Karajanković biće otvorena u petak, 3. novembra u 19 časova u Salonu Muzeja savremene umetnosti u Beogradu. Izložba traje od 3. novembra 2023. godine do 5. februara 2024, a kustos izložbe je Miroslav Karić.
Prisutna na sceni od kraja devedesetih godina, Olivera Parlić svoju umetničku praksu situira u prošireno polje skulpture razvijajući prepoznatljiv vizuelni jezik i specifičnu autorsku poetiku kroz rad sa različitim vrstama materijala i istraživanje njihovih kvalitativno-fizičkih svojstava u kontekstu oblikovnih mogućnosti i interpretativno-značenjskih potencijala.
Sagledani u celini, Oliverini radovi mogu se razmatrati u referentnom opsegu od nasleđa meke skulpture šezdesetih i sedamdesetih godina do raznolikih pristupa i strategija u tretiranju predmeta u umetnosti tokom dvadesetog veka, najpre u vezi sa nadrealističkim eksperimentisanjima sa rekontekstualizacijom objektnog sveta, njegovim asociranjem sa podsvesnim sadržajima i kreiranjem neočekivanih sklopova i začudnih saveza u tumačenju neposredne stvarnosti.
Umetnicu će u praktičnom delu naročito zanimati predmeti kao i nestandardni skulptorski materijali (tekstil, sintetička vlakna, plastične i gumirane mase, strukture organskog porekla) čija svojstva omogućavaju poigravanje sa samom formom i veću manipulativnost blisku procedurama i postupcima iz svakodnevnog života poput kućnih poslova, radinosti, manuelnih radova, koji se obično pripisuju intimi ženske kulture.
Olivera Parlić Karajanković, NO FUN, patinirani gips, 2016-2023.
Izabrani predmeti i materijali, uvedeni neretko u dihotomne relacije u Oliverinim skulpturama, objektima i instalacijama, u funkciji su asocijativno-značenjskih okidača kojima se sugerišu vrlo lična, ali i šira, kolektivna afektivna stanja i osećaji nestabilnosti, fragilnosti, tenzičnosti kao dominantni doživljaji današnjeg opšteg društvenog ambijenta i mikro življenja.
Dela Olivere Parlić karakterišu izrazita taktilnost i snažno prisustvo emotivnog kao primarni uzrok svake umetničke akcije, nužnost svakog usmerenog delovanja u odnosu prema predmetu ili materijalu koji zahvaljujući njenoj intervenciji postaju forme za somatske manifestacije, rodne stereotipe, ljudska ponašanja, psihološke procese, interpersonalne komunikacije…
U tom smislu, važno je uzeti u obzir i umetničine načine izlaganja, prostorna rešenja i koncipiranje postavki koje uvek funkcionišu poput svojevrsnog teatra objekata, koji, u međusobnim vezama ili konfliktima, dodatno modeluju materiju ljudskih priča, zaplete, drame, odnosno kojima ona, po rečima same umetnice, namenjuje ulogu „da umesto nas progovore jezikom egzistencije”.
Serija najnovijih radova koja će biti predstavljena u Salonu MSU nastavak je Oliverinih promišljanja medija skulpture kroz dalje testiranje likovnih i oblikovnih karakteristika materijala i njihovih izražajnih kapaciteta da, samostalno ili u sadejstvima pripadajućih vrednosnih atribucija, porekla i namena, budu nosioci misaonih i simboličkih aktivacija uprizorenog.
Ovog puta, reč je o autorkinim razmišljanjima na temu izdržljivosti kao merne jedinice otpora (ne)živog sveta intenzitetu vremena i okolnostima, transponovanim u forme čiji gradivni elementi i strukture, u konfiguraciji odnosa mekoće i čvrstine, postojanosti i poroznosti, posmatraču otvaraju intrigirajuće vizuelne situacije konstituisane međusobnim uticajima zakonitosti prirodnih sila i društvenih inskripcija.
Otvrdnute i patinirane mrtve prirode, okoštali amblemi i uveli versko-obredni predmeti, krti ekstremiteti gigantizovanih oblika, disfunkcionalne barijere i zamaskirane svrhe, umetnica, zapravo, postavlja kao zbirnu metaforu o nestalnosti, efemernosti i privremenosti pojavnog, o neizbežnoj prolaznosti i potrošnosti svega, od materije do značenja.

Godišnja izložba SKC-ove besplatne škole stripa i ilustracije za polaznike uzrasta do 15 godina // SKC
2023-12-14 19:00 - 2024-01-26 19:00 | SKC, Kralja Milana 48, Belgrade, 11000, Srbija
SKC-ova besplatna škola stripa i ilustracije izdvojila se kao osobeni brend Studenskog kulturnog centra Beograd – mesta koje je iznedrilo neke od najboljih strip crtača u zemlji i regionu. Sistemski okupljajući talentovane mlade polaznike uzrasta do 15 godina, Škola je uspela da se nametne kao vodeća institucija u oblasti podučavanja i prezentovanja devete umetnosti
Iz tog razloga, godišnji program Srećne galerije SKC-a tradicionalno svakog decembra prezentuje najuspešnije radove redovnih učenika Škole stripa i ilustracije, koji na završnoj izložbi bivaju prikazivani i nagrađivani. Zaokružujući edukacioni vid školskog kurikuluma preglednom izložbom, izlagačka aktivnost na kraju svake godine ima za cilj promovisanje mladih talenata u javnosti u oblasti stripa i ilustracije. Pružajući polaznicima Škole mogućnost da besplatno razvijaju, a potom i prikažu svoje veštine već od prvih susreta sa ovom umetnošću, Srećna galerija SKC-a je preuzela ulogu ne samo organizatora, već ujedno i specijalizovanog prostora za izložbene delatnosti ove vrste afirmacije mladih.
Postepenim razvijanjem likovnosti kod učenika i njihovog odnosa prema postavljenom literarnom predlošku, nastavne jedinice pažljivo su pripremane. Pedagoški rad sa svim zainteresovanim polaznicima najmlađeg uzrasta, u godišnjem obimu vežbi i predavanja, podrazumeva edukaciju i praktični rad u domenu: osnovnih elemenata crteža i analitičkog crtanja (upoznavanje sa linijom, formom, kompozicijom, geometrijom, perspektivom…); osnovnih načela oblikovanja i građenja ilustrovane predstave (stripa); osnovnih oblikovnih sredstva stripa (izrada stripovskog kvadrata kao jediničnog elementa celine i montažni postupak tj. metod povezivanja elemenata u komunikacionu celinu); upoznavanja sa svim formama stripa kao književnog i likovnog dela kroz publikacije i javna vođenja na izložbama; sukcesivnih kurseva i predavanja, afirmisanih strip autora, na pojedine teme; učešća polaznika na konkursima festivala, domaćim i međunarodnim takmičenjima i revijalnim godišnjim izložbama Škole.
Svaki polaznik se, preko prijemnog ispita, prevashodno, prijavljuje za tromesečni kurs nakon čega se vrši selekcija najboljih kandidata (praktični ispit) za dalji nastavak rada u narednom tromesečju. Nakon svakog položenog tromesečnog praktičnog ispita polaznik stiče pravo pohađanja Škole za naredno tromesečje. Najuspeliji radovi redovnih polaznika u jednoj kalendarskoj godini, bivaju predstavljeni na završnoj godišnjoj izložbi Škole a njihovi autori nagrađivani.
Doprinoseći kulturi i obrazovanju dece u oblasti devete umetnosti, Srećna galerija SKC-a, između ostalog, godišnjom izložbom Škole stripa i ilustracije, izlazi iz okvira edukacije u predstavljačku delatnost, afirmacijom mladih i popularizacijom stripa, crteža i ilustracije.
Ova izložba donosi najbolje i najuspelije radove SKC-ove škole stripa i ilustracije, iz produkcije njenih polaznika do 15 godina starosti u 2023. godini. Nakon selekcije radova za završnu godišnju izložbu u 2023. godini, odabrano je 107 najboljih ostvarenja 29 autora od ukupno 37 polaznika, a na otvaranju izložbe će biti nagrađeni svi polaznici Škole poklon paketima Prijatelja Međunarodnog salona stripa 2023. godine (Edge Art, Čarobna knjiga, 300 ČUDA Comics, Komshe, Besna kobila, Darkwood, Makondo i Beli Put, Golconda, System Comics, Komiko, Phoenix Press, Forma B, Stalker, Umetnička radionica Predrag, Ken stripovi, Modesty stripovi, Najkula) i, između ostalih, posebno pohvaljeni radovi pet najboljih mladih autora: Jovane Krčadinac, Nikoline Nedeljković, Save Tegeltije, Mihaila Čabarkape i Lava Georgijeva.
Na upravo održanom godišnjem republičkom takmičenju pod pokroviteljstvom Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije, u organizaciji Centra za likovno vaspitanje dece i omladine Vojvodine i Strip vesti iz Novog Sada, dobijena su 4 priznanja u domenu rada SKC-ove besplatne škole stripa i ilusracije na 36. izložbi stripa učenika Srbije. Prvu nagradu osvojila je polaznica naše Škole Jovana Krčadinac, treću, Sanja Đurić a pohvalom je nagrađen Lav Georgijev takođe polaznik naše Škole stripa. Kao najbolji pedagog u Srbiji, uz osvojenu Nagradu za podnetu kolekciju radova, proglašen je, po drugi put, prof. Miloje Mitrović, moderator programa SKC-ove besplatne škole stripa i ilustracije i predavač u lajkovačkoj školi stripa. Pored nagrađenih mladih autora još dva naša polaznika, Sava Tegeltija i Mihailo Čabarkapa, uzela su učešće na žiriranoj izložbi pomenute manifestacije.
Za 7. godišnju izložbu Škole su izabrani najbolji radovi sledećih mladih autora kao najuspelija ostvarenja polaznika tokom 2023. Autori su: Jovana Krčadinac, Nikolina Nedeljković, Sava Tegeltija, Mihailo Čabarkapa, Lav Georgiev, Kristina Pandurović, Dunja Lazarević, Sanja Đurić, Marija Rodić, Maša Stanić, Milica Stanković, Katarina Katanić, Stefan Pješčić, Kalina Vlašić, Petra Radosavljević, Azra Jović, Tara Stošić, Nikola Rodić, David Bogdanović, Milena Milovanović, Vuk Rokić, Petar Nedić, Marija Bogunović, Nađa Stefanov, Milica Milosavljević, Relja Antić, Anđela Andrić, Maša Kokotović i Mihajlo Krsmanović.
Teodora Dobrosavljević

„The Truth is Shaped in the Darkness“ // Galerija X Vitamin
2023-12-22 19:00 - 2024-02-04 19:00 | Galerija X Vitamin, Resavska 19, Beograd, Srbija
U petak, 22. decembra u 19.00 galerija X Vitamin obeležava šest godina od osnivanja, izložbom Jelene Jelače „The Truth is Shaped in the Darkness“. Kao i svake godine do sada, galerija predstavlja na svom jubileju radove autora koje zastupa. Saradnja sa Jelenom Jelačnom datira od osnivanja a ovo je prva Jelenina samostalna izložba u galeriji X Vitamin.
Specifičan pristup u kome se perspektiva posmatrača i učesnika na fantastičan način prepliću, kao i dokumentarni karakter pojedinih serija učinila je dela Jelene Jelače nezaboravnim ne samo u krugu poznavalaca i ljubitelja umetnosti, već i šire publike. Duboko promišljanje ljudske psihe i međusobnih odnosa u različitim kontekstima uspeva da prikaže na snažan i istovremeno pitak način tako da uvek želite još kako u pogledu narativa tako i izdašne likovnosti.
Na izložbi u X Vitamin galeriji biće prikazano jedno monumentalno delo, koje predstavlja istovremeno sublimaciju dosadašnje prakse ali otvara i novo polje u radu Jelene Jelače. Tokom proteklih godinu dana delo nastaje kao refleksija umetnice na aktuelna stanja stvari kojima svedočimo, dok formatom i kompleksnošću prevazilazi njena dosadašnja ostvarenja, a publici nudi uzbudljivo iskustvo koje se graniči sa transcedentnim. Pregršt karaktera realnih i fantastičnih gusto ispunjava gotovo čitavu površinu platna potvrđujući Jelenin osećaj za dramaturgiju slike. Svoje istorijske reference delo pronalazi u motivu gozbi koje su od srednjeg veka, preko renesanse do primera iz modernog i savremenog doba predstavljale okupljanja oko zajedničkog dobra. Na mnogo načina ovo delo i ova izložba nudi konkretna pitanja na simboličan način.
U dosadašnjem radu Jelene Jelače izdvajamo nekoliko serija slika: „Meksiko“, „Dnevnik kretanja“, „Kretati se mora“, „Paralelna realnost“ i „Kino oko“ kroz koje dosledno oblikuje i gradi svoj izraz.
Jelena Jelača je završila Fakultet likovnih umetnosti u Beogradu 1998. gde je magistrirala 2000. Izlagala je grupno i samostalno od 1994. u zemlji i inostranstvu. Bavi se položajem jedinke u odnosu na društvo, re(konstruisanjem) identiteta, rodnim odnosima u kontekstu kulturološke i psihološke dimenzije. Dominantni motiv je portret uz prisustvo autobiografskih detalja. Promišljanje karaktera i interesovanje za pojedinost, odraz su intuitivnih istraživanja.
Foto: Jelena Jelača/promo
X Vitamin galeriju osnovali su 2017. godine, Milorad Stajčić vizuelni umetnik i Ksenija Marinković, istoričarka umetnosti. U proteklih šest godina galerija X Vitamin ostvarila je saradnju sa velikim brojem umetnika iz zemlje i inostranstva. Poseban akcenat stavljen je na međusobno partnerstvo između umetnika i galerije kao i zalaganje za ostvarenje boljih i profesionalnijih odnosa i popularizaciju galerijske delatnosti u Srbiji. Kroz učešća na međunarodnim sajmovima umetnosti predstavljen je veliki broj domaćih autorki i autora, ostvarene su dugoročne saradnje sa parnterima u inostranstvu. Pokrenuta je izdavačka delantnost i objavljene dve monografije savremenih umetnika sa kojima galerija sarađuje.
„Iza nas je period struktuiranja i razvoja galerijkse prakse uopšte, koja se svakodnevno tranformiše i prilagođava novim okolnostima, a pred nama mnoštvo uzbudljivih ostvarenja koje ćemo predstaviti publici. Od eksperimenta kako se X Vitamin na početku deklarisao, težimo da postanemo mesto prelamanja spektra umetničke i ne samo umetničke stvarnosti, kroz svakodnevno preispitivanje pozicija umetnosti i njene uloge, ali i misije i odgovornosti koje su sastavni deo galerijskog posla.“- kaže Ksenija Marinković, osnivačica X Vitamin galerije.
Izložba traje do 4. februara 2024. godine.
