„Vučija jazbina“: Prelepo mesto koje ledi krv u žilama

Mazurska regija na severoistoku Poljske omiljena je destinacija za planinarenje, jahanje i aktivnosti u prirodi.

Među bajkovitim jezerima i raskošnim šumama smešteni su slikoviti gradići, poljoprivredna gazdinstva, ali i tragovi mračne istorije Drugog svetskog rata.

Tu se nalazi i Vučja jazbina (Wolfsschanze) – prvo zapovedničko sedište Adolfa Hitlera, golemi i izolovani kompleks u kojem je nacistički vođa planirao ključne vojne operacije i gde je 20. jula 1944. izvršen pokušaj atentata koji je mogao promeniti tok istorije.

Strategija i izbor lokacije

Nacisti su Mazurske šume i močvare izabrali zbog strateške pozicije. Nakon invazije na Poljsku 1939. godine, ova regija je postala deo Istočne Pruske pod nemačkom kontrolom.

Hitler je želeo zapovedni centar blizu granice sa SSSR-om za planiranu invaziju na Sovjetski Savez – Operaciju Barbarossa, jednu od najvećih vojnih invazija u istoriji, koja je počela 1941. godine.

Područje istočno od grada Kętrzyn (tada Rastenburg) idealno je za stožer: šuma pruža prirodnu zaštitu, a železnička pruga olakšava gradnju.

Kompleks je bio udaljen svega 80 km od sovjetske granice. Vučja jazbina nikada nije bila samo vojna baza – to je bila utvrđena rezidencija za najviše nacističke zvaničnike: Hitlera, Goebbelsa, Bormanna, Göringa i Keitela.

„Glavni grad“ Trećeg Rajha

„Vučja jazbina je neslužbeno postala glavni grad Trećeg Rajha“, kaže Grzegorz Opala, vodič kroz ostatke kompleksa.

Na gotovo jednom kvadratnom kilometru izgrađeno je 50 bunkera i 70 baraka, dva aerodroma i železnička stanica, čajna, kazino i bioskop. Prirodna kamuflaža – mreže, drveće i mahovina – štitila je kompleks od vazdušnih napada.

Do leta 1941. više od 2.000 ljudi živelo je i radilo u kompleksu, uključujući i kušače hrane koji su proveravali Hitlerove obroke.

Život diktatora u šumi

Vučja jazbina nije bila samo vojni centar, već i mesto svakodnevnog života Führera. Hitler je patio od nesanice, reume i problema sa stomakom.

Dan mu je počinjao doručkom, pregledom nemačkog tiska i izveštaja o bombardovanjima, a završavao razgovorom sa psom Blondijem, nemačkim ovčarom.

U kompleksu su se sastajali i drugi nacistički dužnosnici, kao i saveznici iz Italije, Mađarske i Bugarske. Mussolini je posetio kompleks tri puta, dok su se maršali iz drugih sila Osovine redovno sastajali u Vučjoj jazbini.

Operacija Valkira

Najpoznatiji događaj u kompleksu je pokušaj atentata 20. jula 1944. Claus von Stauffenberg postavio je bombu u aktovku, ali Hitler je preživeo s lakšim povredama. Nakon neuspelog puča pogubljeno je više od 5.000 ljudi.

Propadanje i turistička atrakcija

Nakon rata, kompleks je napušten, a bunkeri su uništeni pri povlačenju nemačkih snaga. Ironično, mnogi objekti su preživeli eksplozije.

Danas Vučja jazbina prima oko 300.000 posetilaca godišnje, a poljska vlada je 2017. započela renovaciju. Posetioci mogu istraživati ostatke bunkera, Bormannovo sklonište i izložbe, dok okolni krajolik sa hiljadama jezera pruža kontrast ovoj mračnoj istorijskoj lokaciji, piše Pun kufer.

Vučja jazbina je danas mesto sjećanja, ali i retka prilika da se sagleda unutrašnji ustroj razornog nacističkog ratnog stroja i svakodnevica njegovih lidera.