Kako je Beograd dobio današnje ime: Priča stara 1.148 godina

Beograd, grad sa jednim od najburnijih istorijskih slojeva u Evropi, kroz vekove je menjao i vladare i imena. Singidun, Singidunum, Nandor Fehervar, Alba Bulgarika, Kastel Bjanko, Belgradum – samo su neki od naziva pod kojima je ovaj prostor bio poznat u različitim epohama i jezicima.

Prema istorijskim izvorima, ime „Beograd“ se prvi put pominje pre tačno 1.148 godina, u pismu pape Jovana VIII iz 878. godine, upućenom bugarskom knezu Mihailu. U tom dokumentu se pominje beogradski episkop Sergije, što predstavlja najraniji poznati trag današnjeg imena grada.

Naziv „Beograd“ verovatno potiče od belih krečnjačkih zidina tvrđave koje su dominirale nad ušćem Save u Dunav, pa je grad po njima i dobio ime – „beli grad“, piše N1.

Međutim, istorija naselja na ovom prostoru seže mnogo dublje u prošlost. Na širem području današnjeg Beograda postojala su ljudska naselja još u praistoriji, a posebno je značajna vinčanska kultura koja datira više od 7.000 godina pre nove ere.

Prvi poznati stanovnici gradskog jezgra bili su Kelti – pleme Skordisci, koji su osnovali naselje Singidun. Dolaskom Rimljana, to ime je latinizovano u Singidunum, koji je vekovima bio važna vojna i administrativna tačka na granici carstva.

Tokom srednjeg veka, Beograd je često menjao gospodare. Bio je deo Vizantije, Bugarskog carstva, Ugarske i srpskih srednjovekovnih država, što je dovodilo i do čestih promena imena i identiteta grada.

Srbi prvi put preuzimaju Beograd u 13. veku, kada ga kralj Dragutin dobija od ugarske krune. U tom periodu grad dobija na značaju i postaje jedno od važnijih uporišta srednjovekovne Srbije, da bi u 15. veku, za vreme despota Stefana Lazarevića, doživeo i svoj prvi veliki procvat i postao prestonica srpske države.

U narednim vekovima Beograd prelazi u ruke Osmanlija, a zatim i Habsburške monarhije, pri čemu postaje jedno od ključnih vojnih i strateških uporišta na Balkanu. Grad je bio poprište brojnih sukoba, opsada i razaranja, zbog čega se često opisuje kao jedan od najviše puta osvajanim gradova u Evropi.

Današnji Beograd, međutim, nosi ime koje se prvi put pojavljuje pre više od jedanaest vekova – kao simbol kontinuiteta jednog grada koji je, uprkos svim promenama, opstao na istoj raskrsnici reka, carstava i civilizacija.