Selo u našem komšiluku čiji stanovnici koriste prirodnu veš mašinu: Sve što im je potrebno je reka, a za deterdžent ne znaju

Da li ste ikada videli prirodne mašine za pranje veša? E, pa takve “mašine” se nalaze u našem komšiluku – tačnije u Rumuniji.

Ove tradicionalne drvene mašine za pranje, pokretane planinskim rekama, su pravi dokaz inovativnog duha Rumunije. Smeštene uz obale reka, ove naprave koriste prirodni tok vode za pranje vunenih tkanina, spajajući praktičnost i nasleđe.

Ove mašine za pranje, ili kade, imaju drevno poreklo i variraju u dizajnu u zavisnosti od regionalnih uticaja i dostupnih resursa.

Najbolji primeri mogu se naći u područjima sa stalnim vodosnabdevanjem i obiljem hrastovog, bukovog i javorovog drveća. Istorijski gledano, bile su od esencijalne važnosti za obradu vune u dimije, panure, sumane i druge tradicionalne rumunske tekstile, osiguravajući da odeća bude i čista i izdržljiva.

Njihov genijalan dizajn odražava snalažljivost rumunske zanatske tradicije. Korišćenjem hidroenergetske snage, ove kade i dalje služe zajednicama, čuvajući vitalni deo kulturnog nasleđa.

Villagers utilize the flow of river water to operate a community washing machine pic.twitter.com/7ZWqpdzXm7

— Learn Something (@cooltechtipz) January 12, 2025

Voda bi se preusmeravala iz obližnjeg izvora u grubo izrađenu konusnu kadu koja nije bila potpuno vodootporna. Zbog toga što je kanal koji dovodi vodu postavljen tangencijalno na obod, voda koja ulazi u kadu kruži oko ivica i stvara vrtlog, koji okreće predmete unutar nje.

U ovakvom načinu pranja nema potrebe za deterdžentom, a kako gravitacija radi svoje, prljava voda izlazi kroz razmake.

Ovaj izum se u Rumuniji naziva vâltoare (rumunska reč za „vrtlog“).