Izložba „Ishodište slike: crteži Save Šumanovića iz zbirke Narodnog muzeja Srbije”

Obeležavajući Međunarodni dan muzeja, Narodni muzej Srbije u sredu, 18. maja u 18 časova za publiku otvara novu izložbu pod nazivom Ishodište slike: crteži Save Šumanovića iz zbirke Narodnog muzeja Srbije, autorke Dragane Ljubenović.

U Zbirci crteža i grafika jugoslovenskih autora 20. veka u Narodnom muzeju čuva se sedamdeset osam crteža Save Šumanovića (1896–1942), fond koji po broju radova premašuje sve druge muzejske i privatne kolekcije crteža ovog značajnog umetnika međuratnog slikarstva.

Umetnost Save Šumanovića uvek podstiče interesovanje i potrebu za reinterpretacijom njegovog stvaralačkog postupka. Pri odgonetanju procesa nastanka slike, posebno zanimljiv je crtež. Poneki od ovih radova je kroki nacrtan gipkom, brzo izvedenom linijom, dok se u brojnim primerima zapažaju razrađene, anatomski tačne skice ženskih figura u različitim stavovima koje se prepoznaju uklopljene u kompoziciona rešenja, ponekad na višefiguralnim i monumentalnim ostvarenjima u ulju. Sa druge strane, grupu od deset radova različitih tematskih okvira čine crteži koji su prema stepenu dovršenosti izvedeni kao slika u malom.

U okvirima zbirki Narodnog muzeja, samo jedan crtež obrazuje „par“ sa slikom – to je Skica ženskog akta u sedećem položaju, čiji su položaj i način kadriranja figure u potpunosti ponovljeni na slici Sedeći ženski akt iz 1934. godine.

Svi ostali Šumanovićevi crteži iz Kabineta grafike Narodnog muzeja povezuju se u značajnom broju (50) sa odgovarajućim slikama iz Galerije slika Sava Šumanović u Šidu, kao i Galerije Matice srpske u Novom Sadu i u privatnom vlasništvu. Budući da je primarni cilj nastanka većine Šumanovićevih crteža preliminarna studija za sliku izvedena različitim crtačkim tehnikama, na postavci a naročito u pratećoj publikaciji, uporedo su prikazani crteži i reprodukcije uljanih slika da bi se jasno videla njihova međusobna povezanost.

Na radovima iz ove zbirke, posmatranim u međusobnoj vezi sa podudarnim ostvarenjima u ulju, preovladava utisak o nepromenljivom pristupu likovnoj problematici, dovodeći nas bliže slavnom majstoru iz Šida. Veoma marljiv i disciplinovan na studijama u Zagrebu, najbolji đak Lotove Akademije u Parizu gde ulazi u stil postkubizma vezujući se tako za dominantan izraz epohe, po konačnom povratku u Šid objedinjuje prethodna iskustva u stil koji će sam nazvati kako znam i umem – Sava Šumanović je uvek na temeljan i revnostan način prilazio slikarskom činu, u kojem je crtež konstantno ishodište i oslonac u građenju strukture, a neretko i tonskih vrednosti slike.

Naslovna fotografija: Crtež Save Šumanovića iz zbirke Narodnog muzeja Srbije