Jezivi deo Beograda koji je oduševio i Alfreda Hičkoka: Slavni reditelj je bio u poseti Jugoslaviji 60-ih

Tokom posete Beogradu 1964. godine, jedan od najuticajnijih filmskih reditelja svih vremena, Alfred Hičkok, navodno je imao vrlo specifičan zahtev: želeo je da vidi „najstrašnije mesto u gradu“.

Beograd ga je tada ugostio u okviru promotivne posete, a lokalne priče i kasnija svedočenja navode da je izbor pao na Kalemegdan i jedan od njegovih najzagonetnijih delova – Rimski bunar.

Rimski bunar, iako nosi ime koje sugeriše antičko poreklo, zapravo potiče iz 18. veka i nastao je u vreme barokne rekonstrukcije Beogradske tvrđave. Smešten u srcu Kalemegdana, dubok je oko 60 metara, pri čemu se deo konstrukcije spušta i ispod nivoa Save, što mu dodatno daje osećaj nelagode i zatvorenosti.

Prema zapisima o poseti, Hičkok je bio fasciniran atmosferom prostora. U jednom od svedočenja navodi se njegova reakcija da je „takvo okruženje uvek poseban užitak“ za njega kao autora koji je gradio karijeru na osećaju napetosti i psihološkog straha .

Za reditelja koji je u filmovima poput „Psycho“ ili „Vertigo“ istraživao granice psihološke napetosti, Rimski bunar je delovao kao prirodni nastavak njegovog filmskog univerzuma. Uski spiralni hodnici, vlaga, eho i osećaj da se prostor „zatvara sam u sebe“ činili su ga gotovo idealnim scenografskim motivom.

Zanimljivo je da se u lokalnoj tradiciji upravo Hičkokova poseta često navodi kao trenutak kada je Rimski bunar dobio dodatni sloj urbane legende – kao mesto koje nije samo istorijski spomenik, već i prostor koji izaziva strah i maštu posmatrača.

Rimski bunar je, međutim, i bez filmske popularnosti imao reputaciju jednog od najintrigantnijih mesta Beogradske tvrđave. Prema istorijskim podacima, nije služio kao klasičan bunar, već kao cisterna za vodu, a njegova konstrukcija i položaj doprineli su brojnim legendama o tajnim zatvorima i skrivenim prolazima.

Hičkokova poseta Beogradu ostala je zabeležena i kroz još nekoliko detalja – navodno je pokazivao interesovanje za grad u celini, njegovu slojevitu istoriju i kontraste, što se često poklapa sa njegovim filmskim interesovanjem za prostorne metafore i osećaj nelagode u urbanim sredinama.

Iako ne postoje detaljni filmski zapisi njegove šetnje kroz Beograd, činjenica da se ime Alfreda Hičkoka vezuje za Rimski bunar i danas doprinosi njegovoj reputaciji kao jedne od najmističnijih tačaka grada.

Kalemegdan je tako, makar na trenutak, postao i deo globalne filmske imaginacije – kroz oči reditelja koji je znao kako da od straha napravi umetnost.